Ambacht in de mode

Het techniekpact moet werken met de handen aantrekkelijk maken. Twee nieuwe opleidingen in de mode kunnen misschien inspiratie bieden.

Minister Henk Kamp (een van de initiatiefnemers van het techniekpact) met een leerling van de Jean School

Foto: Roel Rozenburg

Aandachtig spelt Ruud Hermans (20) een broek af op een model terwijl vijf leerlingen toekijken. De studenten van de Meesteropleiding Coupeur zijn in opdracht van Museum Van Loon bezig met een aantal replica’s van koetsierskleding. Een lokaal verder in het Rijksmonument in de Baarsjes in Amsterdam klinkt bijna constant het geluid van de naaimachines. Daar zijn studenten bezig met een replica van een 18de-eeuwse jurk, in opdracht van museum Het Valkhof in Nijmegen.
‘Ik wil mijn andere school niet afvallen, maar hier leer ik pas echt hoe ik kleding in elkaar zet. Ik studeerde eerder aan de Rietveld Academie, daar werd niet zoveel tijd besteed aan de technische kant van het ontwerpen. Het ging allemaal om het concept. Hier voel ik me meer thuis’, zegt Karin Wolters (33), die tien jaar geleden afstudeerde als modeontwerper. ‘Ik heb niet eens nagedacht over een designopleiding: ik wil vooral weten hoe ik een kledingstuk in elkaar moet zetten,’ zegt Ruud Hermans (20).
Toen de Meesteropleiding Coupeur, een private vakopleiding op hbo-niveau, twee jaar geleden opende, kwamen er negen studenten op af. Inmiddels volgen 21 studenten een voltijdopleiding en 33 studenten een deeltijdopleiding tot kleermaker.
Nog meer ambacht in de mode: de Jean School, die september vorig jaar opende en inspeelt op de behoefte van de denimbranche aan gespecialiseerde vakkrachten. ‘Ik ben bezig met een samplemodel van een denimblouse voor Tommy Hilfiger’, zegt Coco Nijhof (21), terwijl ze een patroon uitknipt. De school, een initiatief van House of Denim en het ROC van Amsterdam, heeft vijftien studenten, in september beginnen er 25 nieuwe.
Dat is goed nieuws voor het Hoofdbedrijfschap Ambachten (HBA). Want volgens Elrie Bakker, voorzitter van het HBA, heeft ambacht een imagoprobleem. Werken met de handen wordt door de meeste jongeren niet als sexy gezien. En dat geldt niet alleen in de modewereld.
Volgens het HBA voltrekt zich een stille ramp in het beroepsonderwijs en is het slechts een kwestie van tijd voordat een goede loodgieter evenveel verdient als een advocaat. Om een tekort aan ambachtslieden in de toekomst te voorkomen, is het Techniekpact bedacht. Dat pact, dat gisteren in Amsterdam werd ondertekend door de ministers Kamp, Asscher en Bussemaker en staatssecretaris Dekker, moet het werken met de handen in alle sectoren aantrekkelijker maken.

Zowel de Meesteropleiding Coupeur als de Jean School zijn voorlopers, omdat de opleidingen vraaggestuurd zijn. Ontwerpers als Jan Taminiau, Iris van Herpen, Mart Visser en gezelschappen als Het Nationale Ballet en Toneelgroep Amsterdam zijn allemaal betrokken bij de Meesteropleiding Coupeur. De opleiding leunt nog zwaar op subsidies van de gemeente Amsterdam, de Europese Unie, brancheorganisaties en particulieren. Volgens directeur Monique Sakkers is het de bedoeling dat de opleiding in de toekomst zichzelf bedruipt via de exploitatie van opdrachten die ze binnenkrijgt; zie het als een leer-werkbedrijf. De Jean School werkt samen met grote jeansmerken als G-Star, Levi’s, Tommy Hilfiger en Kings of Indigo. Die merken bieden gastcolleges, opdrachten en stageplekken aan.
‘De mensen die afstuderen aan de Jean School of de Meesteropleiding Coupeur zijn verzekerd van een baan. Ik heb bij bijna alle grote merken in Nederland vacatures openstaan omdat ze technisch geschoolde mensen in huis willen halen. Maar het ontbreekt aan mensen die zulke vacatures kunnen opvullen. We hebben jarenlang alleen maar kunstacademiestudenten afgeleverd, terwijl we juist mensen nodig hebben die kleren kunnen maken’, zegt Mariette Hoitink van HTNK, een bureau voor modeadvies en bemiddeling. Hoitink is nauw betrokken bij beide opleidingen.
De rest van de ambachtssector kan een voorbeeld aan de mode nemen. Maar zowel de Meesteropleiding Coupeur als de Jean School hebben de tijdgeest mee. De opvattingen over het ambacht in de mode zijn de laatste tijd aan het veranderen. Het truttige is eraf. Ambacht is hip. Ga maar na: luxe modemerken doen er alles aan om het ambachtelijke karakter van hun spullen te benadrukken en ondertussen brengen miljoenen fröbelaars wereldwijd zelf hun spullen aan de man via etsy.com. Dat ligt als fietsenmaker of loodgieter toch heel anders.
Of niet? ‘Natuurlijk is de mode een sexy sector. Maar je kunt technisch onderwijs in een andere sector net zo goed aantrekkelijk maken’, zegt James Veenhoff, een van de initiatiefnemers van de Jean School. ‘Ik denk alleen dat de beleidsmakers die daarover gaan een frisse blik missen. Waarom beginnen ze bijvoorbeeld niet een Meharischool, waar studenten leren om dat soort off-road-auto’s in elkaar te zetten. Dan wordt het vanzelf weer leuk en cool om auto’s te leren maken.’

Eerder gepubliceerd op dinsdag 13 mei in de Volkskrant

Gerelateerde artikelen:

, , , ,